Το έξυπνο σπίτι δεν σημαίνει απαραίτητα ακριβό σύστημα και δεκάδες συσκευές. Δείτε ποιες λειτουργίες είναι πραγματικά χρήσιμες, πώς διαφέρουν οι ενσύρματες από τις ασύρματες λύσεις και γιατί όλα ξεκινούν από ένα σχέδιο.
Έξυπνο σπίτι χωρίς περιττά έξοδα: από πού να ξεκινήσετε

Το έξυπνο σπίτι συχνά το φανταζόμαστε ως μια συλλογή από ακριβές συσκευές που υπακούν στη φωνή και εντυπωσιάζουν τους καλεσμένους. Στην πράξη, την πραγματική αξία τη δίνουν λίγα απλά σενάρια: το φως ανάβει εκεί που χρειάζεται, το κλιματιστικό δεν δουλεύει σε άδειο σπίτι και μαθαίνετε για μια διαρροή πριν το νερό φτάσει στους κάτω γείτονες. Αν αναρωτιέστε από πού να ξεκινήσετε με το έξυπνο σπίτι, ξεκινήστε από αυτά.
Ξεκινήστε από τις ανάγκες, όχι από τις συσκευές
Πριν αγοράσετε οτιδήποτε, σημειώστε τι σας ενοχλεί ή σας ανησυχεί στο σπίτι αυτή τη στιγμή. Ξεχνάτε να σβήνετε τα φώτα; Γυρίζετε σε ένα καμίνι; Ανησυχείτε όταν λείπετε για καιρό; Κάθε απάντηση αντιστοιχεί σε μια συγκεκριμένη λειτουργία. Ό,τι δεν λύνει πραγματικό πρόβλημα μπορεί να περιμένει.
Τέσσερις τομείς για αρχή
- Φωτισμός: σενάρια «βράδυ», «ταινία» και «νύχτα», αισθητήρες κίνησης στον διάδρομο και στην αποθήκη, διακόπτης δίπλα στο κρεβάτι που σβήνει όλα τα φώτα του σπιτιού.
- Κλιματισμός: έλεγχος των κλιματιστικών με πρόγραμμα και από απόσταση, αισθητήρες παραθύρου που σταματούν την ψύξη όταν είναι ανοιχτό.
- Ασφάλεια: έξυπνη κλειδαριά ή θυροτηλεόραση, αισθητήρες ανοίγματος πόρτας, προσομοίωση παρουσίας με τα φώτα όσο λείπετε.
- Ανιχνευτές διαρροής: κάτω από το πλυντήριο ρούχων και πιάτων, δίπλα στον θερμοσίφωνα και κάτω από τους νεροχύτες. Σε συνδυασμό με ηλεκτροβάνα στην παροχή νερού, κλείνουν το νερό αυτόματα.
Ενσύρματο ή ασύρματο
Τα ενσύρματα συστήματα δεν εξαρτώνται από μπαταρίες ή από την ποιότητα του ασύρματου σήματος, και ο έλεγχος μπορεί να συγκεντρωθεί στον ηλεκτρικό πίνακα. Τα καλώδια όμως πρέπει να περάσουν πριν από τα τελικά φινιρίσματα, οπότε η λύση αυτή έχει νόημα σε ριζική ανακαίνιση ή νέα κατασκευή. Οι ασύρματες συσκευές προστίθενται πιο εύκολα σε έτοιμο χώρο και επεκτείνονται σταδιακά. Τα μειονεκτήματά τους είναι οι μπαταρίες που αλλάζουν και η εξάρτηση από το οικιακό δίκτυο. Υπάρχει και η υβριδική λύση: ορισμένες λειτουργίες, όπως ο φωτισμός και η διακοπή νερού, ενσύρματα, οι υπόλοιπες ασύρματα. Ποια επιλογή ταιριάζει στο σπίτι σας, συζητήστε το με τον εγκαταστάτη. Παραδείγματα προσεγμένων καλωδιώσεων και πινάκων θα βρείτε στη συλλογή ηλεκτρολογικών έργων.
Τι να προβλέψετε πριν την ανακαίνιση
Ακόμα κι αν το έξυπνο σπίτι δεν είναι ακόμα στα σχέδιά σας, μερικές αποφάσεις στη φάση των ηλεκτρολογικών θα σας γλιτώσουν χρήματα αργότερα:
- ουδέτερος αγωγός στα κουτιά των διακοπτών, γιατί πολλοί έξυπνοι διακόπτες δεν λειτουργούν χωρίς αυτόν·
- ελεύθερος χώρος στον ηλεκτρικό πίνακα·
- καλώδιο ή τουλάχιστον σωλήνας προς τα σημεία για μελλοντικές κάμερες, αισθητήρες και σημεία πρόσβασης Wi-Fi·
- πρίζες εκεί όπου θα μπουν οι κεντρικές μονάδες και οι μηχανοκίνητες κουρτίνες.
Συμβατότητα συσκευών: πρωτόκολλο, κεντρική μονάδα και ενημερώσεις
Η ένδειξη «συμβατό με έξυπνο σπίτι» στη συσκευασία δεν εγγυάται τίποτα. Οι συσκευές επικοινωνούν με διαφορετικά πρωτόκολλα (για παράδειγμα Wi-Fi, Zigbee, Z-Wave ή Thread), και το αν υποστηρίζεται ένα συγκεκριμένο μοντέλο εξαρτάται από την κεντρική μονάδα και την εφαρμογή. Πριν αγοράσετε, ελέγξτε:
- ποιο πρωτόκολλο χρησιμοποιεί η συσκευή και αν η κεντρική σας μονάδα υποστηρίζει το συγκεκριμένο μοντέλο, όχι απλώς το πρωτόκολλο γενικά·
- αν χρειάζεται λογαριασμό και την υπηρεσία cloud του κατασκευαστή ή αν ελέγχεται τοπικά·
- πώς βγάζει ο κατασκευαστής ενημερώσεις λογισμικού και εφαρμογής και για πόσο δεσμεύεται να τις υποστηρίζει·
- αν η συσκευή μπορεί αργότερα να αντικατασταθεί από μοντέλο άλλης μάρκας χωρίς να ξαναστηθεί όλο το σύστημα.
Αν έχετε αμφιβολίες, ζητήστε από έναν εγκαταστάτη συστημάτων να ελέγξει τη συμβατότητα με την κεντρική σας μονάδα πριν αγοράσετε όλο τον εξοπλισμό. Ένα σταθερό οικιακό δίκτυο είναι κι αυτό μέρος του συστήματος: την κάλυψη και τις θέσεις των σημείων πρόσβασης σχεδιάστε τις μαζί με έναν ειδικό σε ασθενή ρεύματα και δίκτυα.
Δοκιμή χωρίς ίντερνετ και χειροκίνητος έλεγχος
Η πιο χρήσιμη δοκιμή για ένα έξυπνο σπίτι κρατά λίγα λεπτά: αποσυνδέστε το ρούτερ από το ίντερνετ και δείτε τι συνεχίζει να λειτουργεί. Μετά ελέγξτε τι γίνεται όταν κόβεται και επανέρχεται το ρεύμα.
- Ανάβουν τα φώτα από τους κανονικούς διακόπτες, χωρίς κινητό και φωνητικό βοηθό;
- Λειτουργούν τα προγράμματα των κλιματιστικών και οι αισθητήρες διαρροής χωρίς σύνδεση με το cloud;
- Ανοίγει και κλείνει με το χέρι η βάνα στην είσοδο του νερού, αν δεν ανταποκρίνεται ο μηχανισμός;
- Σε ποια κατάσταση επανέρχονται οι συσκευές όταν έρθει ξανά το ρεύμα;
- Μπορεί να χρησιμοποιήσει κανονικά το σπίτι ένας επισκέπτης ή κάποιος από την οικογένεια που δεν έχει την εφαρμογή;
Αν μια βασική λειτουργία εξαρτάται μόνο από το ίντερνετ ή από ένα συγκεκριμένο κινητό, συζητήστε με τον εγκαταστάτη πώς θα αλλάξει αυτό πριν από την παραλαβή των εργασιών.
Βασικός εξοπλισμός και επέκταση
Βοηθά να χωρίσετε τη λίστα αγορών σε απαραίτητα και επιθυμητά. Απαραίτητα είναι όσα λύνουν τα προβλήματα της λίστας σας και δύσκολα προστίθενται αργότερα: καλωδίωση και χώρος στον ηλεκτρικό πίνακα, κάλυψη δικτύου, αισθητήρες διαρροής στους υγρούς χώρους, έλεγχος κλιματισμού στα δωμάτια που χρησιμοποιείτε περισσότερο. Τα επιθυμητά, όπως ηλεκτρικές κουρτίνες, σύνθετα σενάρια φωτισμού, φωνητικός έλεγχος και πολυμέσα, μπορούν να προστεθούν σταδιακά, όταν φανεί τι χρησιμοποιεί πραγματικά η οικογένεια. Ζητήστε από τον εγκαταστάτη να περιγράψει το σύστημα έτσι ώστε να επεκτείνεται χωρίς αλλαγή των συσκευών που ήδη υπάρχουν: ποιες κεντρικές μονάδες και ποια πρωτόκολλα επιλέχθηκαν και πόσες συσκευές μπορούν να υποστηρίξουν σύμφωνα με τον κατασκευαστή. Ολοκληρωμένες λύσεις σε πραγματικά σπίτια θα δείτε στη συλλογή έργων έξυπνου σπιτιού και αυτοματισμών.
Συχνές ερωτήσεις
Θα λειτουργεί το έξυπνο σπίτι χωρίς ίντερνετ;
Εξαρτάται από τις συσκευές και από το πώς έχει στηθεί το σύστημα. Αν ο έλεγχος και τα σενάρια εκτελούνται τοπικά (σε κεντρική μονάδα ή ελεγκτή μέσα στο σπίτι), οι βασικές λειτουργίες συνεχίζουν χωρίς ίντερνετ, ενώ η απομακρυσμένη πρόσβαση και οι φωνητικοί βοηθοί συνήθως δεν είναι διαθέσιμοι. Συσκευές που ελέγχονται μόνο μέσω του cloud του κατασκευαστή μπορεί να σταματήσουν να ανταποκρίνονται χωρίς σύνδεση. Ελέγξτε το με τη δοκιμή που περιγράψαμε πιο πάνω πριν αγοράσετε όλο τον εξοπλισμό.
Μπορώ να προσθέσω έξυπνο σπίτι μετά την ανακαίνιση;
Ναι, αλλά οι επιλογές είναι λιγότερες. Σε ένα έτοιμο σπίτι συνήθως τοποθετούνται ασύρματοι αισθητήρες, έξυπνες πρίζες, έλεγχος κλιματιστικών και ρελέ πίσω από τους κανονικούς διακόπτες, εφόσον τα κουτιά έχουν χώρο και τα σωστά καλώδια. Λειτουργίες που θέλουν νέα καλώδια, για παράδειγμα ενσύρματοι αισθητήρες ή ηλεκτροκίνητη βάνα στην είσοδο του νερού, μπορεί να απαιτήσουν σκάψιμο τοίχων ή εξωτερικά κανάλια. Τι είναι εφικτό στο δικό σας σπίτι θα το εκτιμήσει ένας ηλεκτρολόγος επί τόπου.
Τι να ετοιμάσω για τον ηλεκτρολόγο πριν αγοράσω έξυπνους διακόπτες;
Μια λίστα με τα μοντέλα που σκέφτεστε και τις απαιτήσεις τους από τις οδηγίες: αν χρειάζονται ουδέτερο αγωγό, πόσο βαθύ πρέπει να είναι το κουτί και ποιο φορτίο αντέχουν. Ο ηλεκτρολόγος θα ελέγξει τι υπάρχει στα κουτιά και στον πίνακα και θα σας πει ποια μοντέλα ταιριάζουν. Τις εργασίες στον ηλεκτρικό πίνακα και τη σύνδεση των διακοπτών αφήστε τις σε εκείνον.
Πώς να μην πληρώσετε παραπάνω
Πριν αγοράσετε, ελέγξτε ότι οι συσκευές είναι συμβατές μεταξύ τους και με την κεντρική μονάδα ή την εφαρμογή που επιλέξατε: αυτό αναφέρεται στην περιγραφή και στις οδηγίες του κατασκευαστή, και αν έχετε αμφιβολία, ρωτήστε τον εγκαταστάτη. Βεβαιωθείτε ότι οι βασικές λειτουργίες δουλεύουν χωρίς ίντερνετ: τα φώτα πρέπει να ανάβουν ακόμα κι αν χαθεί η σύνδεση. Και μην αγοράσετε τα πάντα μαζί: προσθέτετε συσκευές καθώς βλέπετε τι χρησιμοποιείτε πραγματικά. Αν έρχεται ανακαίνιση, συζητήστε το σύστημα νωρίς με ειδικό σε ηλεκτρολογικές εργασίες ή με εγκαταστάτη αυτοματισμών: είναι πιο εύκολο να περάσουν οι σωστές γραμμές τώρα παρά να σκάψετε τους τοίχους αργότερα. Ειδικούς σε Η/Μ εγκαταστάσεις και σε συστήματα έξυπνου σπιτιού και αυτοματισμούς θα βρείτε στον κατάλογο του Cozy.
Άλλα άρθρα
